Beschrijving opleiding

Ontwikkelingsgerichte opleiding psychodrama

In deze opleiding gaan we uit van een ervaringsgerichte benadering, waarbij we zoveel mogelijk aansluiten bij concrete praktijksituaties en gericht zijn op de professionele en persoonlijke ontwikkeling van de deelnemers. De training is praktisch van opzet en heeft een interactief en actief karakter. Deze richt zich op een beter functioneren van de hulpverlener en op het vergroten van zijn/haar creativiteit en zelfsturing.
De opleiding is totaal 108 uur (54 uur contacttijd en 54 uur zelfstudie). Er zijn 10 bijeenkomsten van 6 uur. Thuisstudie (waaronder verdiepend literatuuronderzoek en verslag hiervan n.a.v. een eigen casus of probleemstelling) en toetsing zullen onderdeel uitmaken van de opleiding. Deze training is geschikt voor professionals die tools willen verkennen en eigen maken en op een respectvolle, zinvolle, actieve en creatieve wijze hun eigen en elkaars werkwijze willen onderzoeken.

Accreditatie - 108 punten. Accreditatie voor Registerpsychologie NIP (A&O en A&G)

Doel Hoofddoel van deze opleiding is het effectief functioneren van de professional te ontwikkelen en te verbeteren. Het gaat hierbij om:
- het ontwikkelen van professionele bewustwording
- het verhogen van de weerbaarheid in het werk
- het versterken van de eigen zelfsturing in het werk en
- het in theorie en in de praktijk leren van de basishouding, de vaardigheden en de methodieken die het mogelijk maken om psychodrama, interactiedrama, roltraining alsmede sociometrie en sociodrama toe te passen binnen de praktijk.
Een volgend doel is het leren ontwikkelen van en werken met creativiteit in het werk als professional (Moreno, de grondlegger van psychodrama heeft altijd benadrukt dat ‘creativiteit en spontaniteit de oorsprong zijn van vitaliteit en de geestelijke ontwikkeling beïnvloeden’).

Na de opleiding beschikt de professional over creatieve, speelse vormen en methodieken om hun cliënten te leren hun emotionele- en gedragsproblemen duurzaam te reduceren, zodat zij effectiever kunnen functioneren. Deze creatieve, speelse vormen en methodieken zijn ontwikkeld voor het gebruiken in individuele begeleiding/behandeling.

Inhoud Men werkt gedurende het cursustraject aan vier onderdelen die steeds terugkeren:
1. De eigen professionele ontwikkeling als hulpverlener. Voor de eerste bijeenkomst stelt men leerdoelen op. Gedurende het cursustraject wordt een studielogboek bijgehouden. Hierin houdt men de eigen ontwikkeling en thematiek bij. Dit resulteert in een leerprocesverslag aan de hand waarvan geëvalueerd kan worden.
2. De theoretische achtergronden. Aan de hand van de literatuur presenteren de docenten de achtergronden en grondslagen van psychodrama; tijdens de gehele opleiding worden de basistechnieken doorgelopen, geoefend en toegepast op casuïstiek en op de eigen ontwikkeling. Ook de raakvlakken met andere theorieën komen aan bod.
3. Oefenen met psychodramatechnieken in de groep. De cursisten oefenen diverse technieken met elkaar en op elkaar, zodat ze deze kunnen toepassen in de dagelijkse praktijk. Participatie en inbreng worden geëvalueerd.
4. Beschrijven van casuïstiek. De cursisten presenteren en beschrijven uiteenlopende casuïstiek. Deze omvatten diagnostiek, interventies, toetsing en evaluatie. De casuïstiek wordt ingeleverd en van feedback voorzien door de docenten.

Leergebieden:
• Psychodrama – de cursist leert en kan oefenen in psychodrama-leiderschap en basis technieken. Hij/zij leert daarbij het proces van het koor, de protagonist, de antagonist en de dubbels te benoemen, begeleiden en bewaken. Voorts leert hij/zij verschillende psychodrama niveaus te hanteren: senso-psychomotordrama, interactiedrama, psychodrama, roltraining, sociodrama, axiodrama (Moreno, Pesso, Cuvelier, Goldstein, Oudijk).
• Cognitieve gedragstherapie- de cursist leert de theorie van de cognitieve gedragstherapie combineren met creatieve technieken om belemmerende overtuigingen te identificeren en om nieuwe overtuigingen stevig te verankeren, zowel via bewuste kanalen als via onbewuste kanalen.
• Groepsdynamica- de cursist maakt vanuit verschillende denkkaders kennis met de verhouding groep/leiderschap, verantwoordelijkheid en machtsfactoren. Verder maakt de cursist kennis met de theorie van het focaal conflict (Blake/Mouton, Lifton, Haire, Oudijk).
• Systeemtheorie- basis kennis over het cyclisch proces van overgang en bestendigheid, in (Haley, Minuchin, Steiner).
• Ontwikkelingsleer- de cursist leert verschillende persoonlijkheidsontwikkeling theorieën.(Erikson, Piaget)
• Persoonlijkheidsleer- de cursist maakt vanuit diverse kaders kennis met het begrip “zelf” en “zelfontplooiing”. (Maslow, Hermans, Oudijk, Verhofstadt

Werkwijze Informatie zal gegeven worden in de vorm van interactieve discussies, demonstraties en oefeningen. Er zal geoefend worden met het uitvoeren van psychodrama specifieke analyses en interventies. Er zal gelegenheid geboden worden om op de gelezen literatuur in te gaan, middels vragen en discussie. In iedere theoretische zitting wordt uiteraard ook praktisch geoefend. Er zal ten behoeve van integreren van het geleerde naar de eigen praktijk ruimte geboden worden voor het bespreken van – en oefenen met eigen casuïstiek. Ook via een huiswerkopdracht zal het vertalen van het geleerde naar eigen casuïstiek gestimuleerd worden. De cursist verwerkt de aangeboden stof actief en zelfstandig.
Attitude en leerstijlen Er wordt zoveel mogelijk geoefend met diverse technieken en met allerlei attitudeaspecten van de therapeut. Bij de keuze van de rollenspellen gebruiken we door cursisten ingebracht casusmateriaal, of een eigen passend voorbeeld. Bij dit alles zijn we voortdurend op zoek naar de krachten van de therapeut in spé. Wat zijn haar of zijn vaardigheden? Wat is iemands eigen stijl, waarin moet er bijgeschaafd worden? Aangezien niet iedereen dezelfde leerstijl heeft, moet het oefenaanbod gevarieerd zijn: demonstraties van de docenten, onderzoek in actie, werken in subgroepen aan specifieke vaardigheden, het oefenen in de grote groep met bijv. een ‘reflecting team,’ mondeling voor de groep een casus presenteren, schriftelijk verslagleggen.

Resultaat De deelnemers:
• leren tal van levendige, snelwerkende en effectieve technieken toe te passen in het eigen werk om het reflectie vermogen van cliënten actief te stimuleren en ontwikkelen,
• krijgen een breed inzicht in de verschillende psychodramatechnieken, praktisch en theoretisch,
• maken de noodzakelijke vaardigheden voor adequate begeleiding eigen. Hierdoor ontstaat er een dieper bewustzijn proces, een betere verankering oftewel integratie van de professionele ontwikkeling,
• ontwikkelen hun eigen vermogen tot improvisatie, reflectie, onderscheiding en beoordeling,
• creatieve, speelse vormen en methodieken om in de praktijk in te zetten.

Certificaat Het certificaat wordt ontvangen bij minimaal 90% aanwezigheid en indien de cursus met goed gevolg is afgerond.
Inschrijfgeld per deelnemer € 1950,-.

Opleider De opleidingen worden verzorgd door Ina Hogenboom, registerpsycholoog NIP, Trainer, Educator & Practioner in Psychodrama (Internationally and European Registered). qm.hogenboom@zonnet.nl

In 2019 mede opleider: Jacomien Ilbrink, Certified Practitioner Psychodrama (CP).

Literatuur - verplichte literatuur
Documentatie map met artikelen
over o.a.

• psychodrama in individuele begeleiding/behandeling – groepsdynamica,
• systeemtheorie, focal conflict,
• cognitieve gedragstherapie en psychodrama,
• ontwikkelingsleer en
• persoonlijkheidsleer
Blatner, A. (1996). Acting in: Practical applications of psychodramatic methods. New York: Springer Publishing Company (2e-hands ong. 20 euro)
Kellerman, P. (1992). Focus on psychodrama: The therapeutic aspects of psychodrama. London: Jessica Kingsley Publishers (2e-hands ong. 20 euro, nieuw ong. 50 euro)

Literatuur - aangeraden literatuur
• Leveton, E. (2001). A clinician’s guide to psychodrama, 3rd ed.. New York: Springer Publishing Company.
• Dayton, T. (2004). The living stage: A step-by-step guide to psychodrama, sociometry, and group psychotherapy. Deerfield Beach, FL: Health Communications, Inc.
• Blatner, A. & Blatner A. (1997). The art of play: An adult’s guide to reclaiming imagination and spontaneity. New York: Brunner/Mazel.
• Dayton, T. (1994). The drama within: Psychodrama and experiential therapy. Deerfield Beach, Florida: Health Communications, Inc.
• Kellerman, P. (2007). Sociodrama and collective trauma. London: Jessica Kingsley Publishers.
• Kellerman, P. & Hudgins, K. (Eds.). (2000). Psychodrama with trauma survivors. London: Jessica Kingsley Publishers.
• Kipper, D.A. (1986). Psychotherapy through clinical role playing. New York: Brunner- Mazel.
• Tauvon, K.B., Holmes, P., Holmes, P. & Karp, M. (Eds.). (1998). The handbook of psychodrama. London: Routledge.
• Yablonsky, L. (1992). Psychodrama: Resolving emotional problems through role- playing. New York: Brunner/Mazel.